Naamsverklaring 

De betekenis of oorsprong van de familienaam is soms moeilijk te  achterhalen of te bewijzen.

Ik heb 4 hypothese gevonden.

De eerst mogelijk is dat de naam Deben toe kwan aan iemand die van uit Eben-Emal afkomstig was en die zich te Kessenich vestigde. Van Eben-Emal in het frans is d'Eben en werd uitgesroken als deben en zo ook opgeschreven.

Een andere veronderstelling is dat de naam zijn oorsprong te danken heeft aan Doeben, een oud adelgeslacht dat terug gaat tot 1100. De stamhuis bevond zich te Grimma nabij Leipzig.(informatie gehaald uit Deutsches Adels-Lexicon van Prof. Dr. Ernest Kneschke. Leipzig 1860)

De derde mogelijkheid is dat Deben betekend afkomstig van Ben Ahin, een plaatsje nabij Hoei. Ook hier zou er sprake zijn van een verschrijving of verbastering tot Deben. Afstammelingen van deze tak wonen in de buurt van Maastrich. Er komen in deze tak naamsvariaties voor zoals, Debenn, de Benn, Debin, Debing en zelfs Dubien. Vermeldenswaardig is  dat het plaatsje Ben-Ahin een de Ben plein bezit. Tot heden heb ik geen enkel verband kunnen vinden met onze tak te Kessenich.

De laatste veronderstelling is dat Deben een verbabatering van een vadersnaam.. Een afleidin op -en van  Deeb. De uitgang -en is de in Limburg veel voorkomende zwakke genitiefuitgang bij familienamen die afgeleid zijn van een vadersnaam. Deeb is een vleivorm van de Germaans voornaam Diebalt , met de elementen, "diet"  (volk)  en "-balt" (dapper, stoutmoedig )  Bij de vleivormen neemt men dikwijls het begin van de eerste lettergreep en dan nog de eerste van de tweede lettergreep.

Hoewel niets met zekerheid is vast te stellen, hou ik het voorlopig op de laatste hypothese.

De familie D(i)eben is een van de families die al eeuwen met Kessenich verbonden is.
De eerste naamsvermelding vinden we terug in 1480. Toen stelde Katharina van Goer, Jonckvrouwe te Thorn, Peter Deben aan als helder(pachter) van een Lysen Kissenguet (Kessenich goed)( Uit het archief van het Kapiiel der Hoogadelijke Rijksabdij van Thorn, uitgegeven door archivaris Jozef Habets, deel 1).

Uit opzoekingswerk blijkt dat de naam Deben en Dieben  voor 1800 door elkaar werden gebruikt. Er zijn personen die  nu eens als Deben en dan eens als Dieben geboekt staan . De verschillend schrijfwijze is te verklaren door het feit dat vroeger fonetisch werd geschreven en de de betrokkene vaak zelf niet kon schrijven en dus het geschrevene niet kon controleren. Voor 1800 werd de enige registratie gedaan door de kerk in de doop- huwelijks- en overlijdensregisters en altijd in pastoorslatijn en handschrift. Na 1800  heeft Napoleon de registers van de burgelijkestand in gevoerd. Deze werden gehouden in het frans, frans geschreven vaak door nederlandsprekende in de spelling van toen. 

Het valt op dat alle stamleden ( en ook hun afstammelingen) die voor 1800 naar Leiden en omstreken trokken  Dieben als  familienaam hebben. Hier te Kessenich en omstreken hebben alle stamleden na 1800 De(e)ben als familienaam. Behalve de nakomelingen  Deben Jacobus die omstreeks 1860 in de Broekstraat te Kessenich woonde. De kinderen uit het eerste huwelijk met Elisabeth Gellissen  dragen de naam Deben. De kinderen uit het tweede huwelijk met Maria Jacobs dragen de naam Dieben.